Hội thảo khoa học: “Nghiên cứu và triển khai thiết bị giáo dục STEM trong nhà trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số”

(HPU2) - Ngày 05/11/2026, Trường ĐHSP Hà Nội 2 phối hợp với Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia về nghiên cứu, triển khai thiết bị STEM theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số. Sự kiện thu hút đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp nhằm kết nối nghiên cứu với thực tiễn lớp học.


Các đại biểu tham dự hội thảo

Tham dự Hội thảo có: Ông Nhữ Ngọc Minh - Chủ tịch Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam, ông Trần Dương Đạo - Viện trưởng Viện Thiết bị Khoa học và Giáo dục; Lãnh đạo các phòng Văn hóa - Xã hội của các xã, phường trên địa bàn Hà Nội và Phú Thọ; Lãnh đạo các trường đại học và các trường phổ thông. 

Về phía Trường ĐHSP Hà Nội 2 có: TS. Bùi Kiên Cường - Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng; PGS.TS. La Việt Hồng - Viện trưởng Viện NCKH&UD, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo cùng đông đảo cán bộ, giảng viên, sinh viên và học sinh.


TS
. Bùi Kiên Cường - Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường ĐHSP Hà Nội 2 đã phát biểu khai mạc 


Các đại biểu tham quan, trải nghiệm triển lãm các sản phẩm giáo dục STEM và không gian Báo cáo Poster


Học sinh Trường THCS-THPT Sư phạm tham quan, trải nghiệm các sản phẩm giáo dục STEM

Đặt nền tảng cho giáo dục STEM thực chất

Mở đầu chương trình, TS. Bùi Kiên Cường - Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường ĐHSP Hà Nội 2 đã phát biểu khai mạc hội thảo. Trong đó nhấn mạnh:

“Trong thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, giáo dục STEM mở ra cơ hội để học sinh kết nối kiến thức với đời sống, từ một câu hỏi, các em tìm cách giải thích; từ một ý tưởng, các em thiết kế, thử nghiệm, điều chỉnh và học cách hợp tác.

Để những cơ hội ấy trở thành trải nghiệm học tập thực chất, chúng ta cần thiết bị phù hợp, học liệu tốt và những giáo viên có khả năng tổ chức, dẫn dắt việc học. Các khung năng lực số mới được ban hành đối với người học và đối với giáo viên phổ thông cũng đặt ra yêu cầu ấy một cách rõ ràng hơn.

Một thiết bị hiện đại chưa tự nó tạo nên một giờ học tốt. Giá trị của thiết bị cần được nhìn thấy ở chỗ, học sinh có được tự tay thực hành, có hiểu vì sao cách làm của mình chưa đúng, có biết sửa lại và tìm ra giải pháp tốt hơn hay không.

Bởi vậy, nghiên cứu thiết bị giáo dục STEM phải bắt đầu từ mục tiêu giáo dục và điều kiện của trường phổ thông. Khi trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật ngày càng có mặt trong thiết bị và học liệu, công nghệ càng cần phục vụ việc học; hỗ trợ học sinh suy nghĩ chứ không làm thay các em, và không làm cho việc học trở nên xa cách hoặc khó tiếp cận hơn.

Hội thảo hôm nay là dịp để các nhà khoa học, các thầy cô giáo, các nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp cùng trao đổi, kết nối nghiên cứu với thực tiễn giáo dục phổ thông. Nhà trường trân trọng sự tham gia và những đóng góp tâm huyết của quý vị, đồng thời kỳ vọng các kết quả nghiên cứu được thảo luận sẽ góp phần hoàn thiện thiết bị, học liệu và cách tổ chức dạy học STEM phù hợp với nhu cầu của giáo viên, học sinh và điều kiện của từng nhà trường.

Trường ĐHSP Hà Nội 2 khẳng định cam kết thúc đẩy hợp tác theo mô hình "ba nhà": Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp để đưa các nghiên cứu STEM tiếp cận thực tiễn lớp học”.

Ngay sau khai mạc, PGS.TS. La Việt Hồng - Viện trưởng Viện NCKH&UD, Trường ĐHSP Hà Nội 2, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo đã trình bày Báo cáo đề dẫn. Báo cáo đã phác họa toàn cảnh bối cảnh, khung chính sách, 5 nhóm kết quả nghiên cứu nổi bật, đồng thời chỉ ra 5 "điểm nghẽn" cốt lõi trong triển khai STEM hiện nay (từ năng lực giáo viên, thiết bị, học liệu số, công cụ đánh giá đến cơ chế nguồn lực). Từ đó, báo cáo đề xuất 6 hướng hành động chiến lược và khẳng định cốt lõi của STEM là học sinh phải được làm việc với dữ liệu, hợp tác, thử nghiệm và cải tiến giải pháp theo tinh thần "Học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn". 


PGS.TS. La Việt Hồng - Viện trưởng Viện NCKH&UD, Trường ĐHSP Hà Nội 2, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo báo cáo đề dẫn


PGS.TS. Tưởng Duy Hải - Trường ĐHSP Hà Nội trình bày báo cáo

Từ thiết kế bài học gắn thực tiễn đến ứng dụng AI có kiểm chứng

Trong phiên làm việc thứ nhất dưới sự chủ trì của TS. Trần Dương Đạo, các đại biểu đã nghe và thảo luận 4 báo cáo chuyên sâu:

"Phát triển năng lực thiết kế bài học STEM và ứng dụng AI cho giáo viên: Từ mô hình bồi dưỡng tại Viện NCKH&UD - Trường ĐHSP Hà Nội 2 đến thực tiễn nhà trường phổ thông" do PGS.TS. La Việt Hồng (Viện NCKH&UD, Trường ĐHSP Hà Nội 2) trình bày. 

"Xây dựng chủ đề STEM kết nối với bài học môn học" do PGS.TS. Tưởng Duy Hải (Khoa Vật lý, Trường ĐHSP Hà Nội) trình bày. Báo cáo cho thấy, xây dựng chủ đề STEM kết nối với bài học trong chương trình môn học cần một chuỗi quyết định có căn cứ. Bài học STEM bảo đảm nội dung chương trình; trải nghiệm STEM mở rộng cơ hội vận dụng; nghiên cứu khoa học, kĩ thuật phát triển câu hỏi, dữ liệu và lập luận. Ba hình thức có thể kết nối linh hoạt theo mục tiêu và điều kiện nhà trường. 

"Đánh giá năng lực STEM tích hợp cho học sinh phổ thông: Từ tổng quan xu thế quốc tế đến đề xuất khung đánh giá quá trình tại Việt Nam" do TS. Nguyễn Ngọc Tuấn (Trường ĐH Giáo dục, ĐHQGHN) trình bày. Nghiên cứu đề xuất Khung đánh giá quá trình gồm 5 miền năng lực cốt lõi (Giải quyết vấn đề không xác định rõ; Tư duy kỹ thuật và thiết kế; Tư duy hệ thống và vận dụng liên ngành; Giao tiếp và hợp tác xã hội; Quản trị nguồn lực và thời gian), bộ Rubric phân tích 4 mức độ và quy trình tổ chức 4 bước.

"Công nghệ số và giới hạn nhận thức: Tham vấn sư phạm trong phát triển học liệu STEM số bậc phổ thông" do TS. Trần Văn Thế (Trường ĐH Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội) trình bày. Nghiên cứu đề xuất một khung tham vấn sư phạm dựa trên nền tảng khoa học nhận thức, nhằm hỗ trợ giáo viên và các nhà phát triển tối ưu hóa học liệu số STEM sao cho tương thích với năng lực xử lý thông tin của học sinh phổ thông. 

Sau khi kết thúc các báo cáo, phiên thảo luận diễn ra sôi nổi xoay quanh việc làm sao để thiết kế bài học STEM bám sát chương trình mà không gây quá tải, ứng dụng AI có kiểm chứng và xây dựng tiêu chí đánh giá sự tiến bộ thực chất về năng lực của học sinh. 

Trong khoảng thời gian nghỉ giải lao, toàn thể đại biểu đã tham quan Triển lãm các sản phẩm giáo dục STEM và không gian Báo cáo Poster. Đây là cơ hội để các đơn vị, nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp giới thiệu các mô hình, thiết bị dạy học thực nghiệm và học liệu số tiên tiến. 


ThS. Phạm Thị Lan Hương - Trường THPT Kim Anh trình bày tham luận tại Hội thảo


TS. Trần Dương Đạo - Viện Thiết bị Khoa học và Giáo dục trình bày tham luận tại Hội thảo

Kết nối mô hình "ba nhà" và phát triển năng lực GenAI cho giáo viên STEM

Bước sang phiên làm việc thứ hai với sự chủ trì của PGS.TS. La Việt Hồng, Hội thảo tập trung vào vấn đề thiết bị, mô hình liên kết và thể chế triển khai với 3 báo cáo trọng tâm:

"Hợp tác xây dựng hệ sinh thái đào tạo giáo viên và thiết bị giáo dục STEM cho trường phổ thông" do TS. Trần Dương Đạo (Viện Thiết bị Khoa học và Giáo dục) trình bày. Báo cáo đưa ra quan điểm: muốn giáo dục STEM đi vào chiều sâu, chúng ta phải xây dựng đồng thời ba nền tảng: con người, học liệu và thiết bị. 

"Mô hình hợp tác giữa trường đại học và trường phổ thông trong hoạt động của câu lạc bộ STEM: thực tiễn từ câu lạc bộ KABAS, Trường THPT Kim Anh, Hà Nội" do ThS. Phạm Thị Lan Hương (Trường THPT Kim Anh) trình bày. Trên cơ sở tổng hợp tư liệu hoạt động thực tiễn, bài viết đề xuất mô hình kết nối giữa trường phổ thông, câu lạc bộ STEM, trường đại học, viện nghiên cứu và cơ sở ứng dụng; đồng thời làm rõ quy trình tổ chức, vai trò các bên, giá trị giáo dục và điều kiện triển khai. 

“Thực thi khung năng lực số giáo viên (Thông tư 18/2026/TT-BGDĐT): phát triển năng lực phán đoán sư phạm GenAI trong đào tạo giáo viên tương lai” do TS. Đặng Minh Tuấn (Trường ĐH Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội) trình bày. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm giải quyết nguy cơ "năng lực ảo" (false competence) ở sinh viên sư phạm thông qua việc kết nối các mô hình lý luận quốc tế với các chuẩn mực nghề nghiệp của giáo viên Việt Nam.

Phần thảo luận của Phiên 2 mở rộng đã thu hút nhiều ý kiến đóng góp thiết thực về tiêu chí xác định thiết bị STEM có giá trị sư phạm cao, cơ chế kết nối nghiên cứu - chế tạo - thử nghiệm - chuyển giao, cũng như giải pháp tạo dựng môi trường thử nghiệm an toàn, hiệu quả cho các trường phổ thông. 


Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo


Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo


Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Mở ra nhiều định hướng, cơ hội hợp tác 

Phát biểu bế mạc Hội thảo, Ban Tổ chức gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp và các thầy cô giáo đã đóng góp nhiều báo cáo chất lượng và ý kiến thảo luận thẳng thắn. Hội thảo đã mở ra nhiều định hướng hợp tác cụ thể giữa Trường ĐHSP Hà Nội 2 với các trường phổ thông và doanh nghiệp trong việc thử nghiệm chủ đề STEM, hoàn thiện thiết bị dạy học và xây dựng chương trình bồi dưỡng giáo viên, góp phần đưa giáo dục STEM ngày càng phát triển bền vững. 

Với thông điệp “Học đi đôi với hành, học bằng hành và hành thúc đẩy học”. Ban Tổ chức mong rằng những trao đổi tại Hội thảo sẽ chuyển hóa thành các chương trình hợp tác, sản phẩm và mô hình có thể kiểm chứng trong nhà trường phổ thông. 

Trung tâm Học liệu và Truyền thông